|
 Z ANDRZEJEM MARKOWIAKIEM – posłem na Sejm RP,
przewodniczącym Euroregionu Silesia – rozmawia Beata Stefaniak
– Od ośmiu lat w ramach Euroregionu Silesia realizowane są zadania mające na celu zbliżenie społeczności żyjących po obu stronach granicy polsko-czeskiej. Co, Pana zdaniem, osiągnięto w tym czasie i jak ocenia Pan stopień zaangażowania naszych południowych sąsiadów
w bieżące prace Euroregionu?
– Powstanie Euroregionu Silesia ujęło jedynie w formalne ramy rozwijającą się już od wielu lat współpracę gmin polskich z czeskimi. Euroregion zaktywizował współpracę przygraniczną na całym pograniczu morawsko-śląskim, dając jednocześnie możliwość nawiązania współpracy z czeskimi partnerami tym instytucjom, które jeszcze jej nie prowadziły, a jednocześnie dając możliwość pozyskiwania środków pomocowych na jej dalsze rozwijanie. Euroregion Silesia tworzą dwa stowarzyszenia – po stronie polskiej – Stowarzyszenie Gmin Dorzecza Górnej Odry, a po stronie czeskiej – Euroregion Silesia-CZ, i oczywistą sprawą jest, że oba członkowskie stowarzyszenia w jednakowym stopniu są zaangażowane w bieżące prace euroregionu, gdyż inaczej ta współpraca straciła by sens.
W ramach Wspólnego Funduszu Małych Projektów Programu Phare CBC po polskiej stronie dofinansowanie uzyskały 94 projekty wpisujące się w nast. priorytety: wymiana kulturalna, rozwój demokracji lokalnej, zasoby ludzkie, rozwój gospodarczy i turystyka czy transgraniczne studia i koncepcje rozwojowe. W najbliższej przyszłości z alokacji 2004-2006 Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu 2. Rozwój społeczności lokalnej na obszarze pogranicza – działania 2.2. Wspieranie inicjatyw lokalnych (mikroprojekty) – Programu Inicjatywy Wspólnotowej INTERREG IIIA Czechy-Polska, Stowarzyszenie Gmin Dorzecza Górnej Odry ma do rozdysponowania kwotę 525 088 EUR, która będzie przeznaczona na realizację mikroprojektów.
– Od wejścia obu krajów do Unii Europejskiej minęło 16 miesięcy. To wystarczający czas, by pokusić się o ocenę tego okresu z euroregionalnej perspektywy. Czy członkostwo Polski i Republiki Czeskiej w UE tchnęło nowe impulsy do wspólnego działania, na jakich płaszczyznach i z jakimi efektami?
– Współpraca polsko-czeska na obszarze Euroregionu Silesia rozwija się już od wielu lat, więc po wejściu Polski i Czech do Unii Europejskiej nie zauważono nadzwyczajnych impulsów do wspólnego działania. Od wielu lat tak Euroregion, jak i gminy członkowskie oraz instytucje z ich obszaru, starają się pokonywać bariery społeczno-gospodarcze, infrastrukturalne oraz przełamywać zakorzenione od lat stereotypy, czy choćby bariery językowe. Wejście Polski do UE spowodowało intensyfikację współpracy samorządów gospodarczych, ponieważ przestały obowiązywać bariery celne, jak również spowodowało niewielkie ułatwienia w przekraczaniu granicy, ale można się spodziewać, że znaczące ułatwienia nastąpią dopiero po wejściu obu krajów do strefy Schengen.
– Przewiduje się, że za trzy cztery lata euroregiony zaczną zdobywać osobowość prawną. Jakie oczekiwania i nadzieje wiąże Pan z tymi spodziewanymi faktami i czy wyniki polskich wyborów parlamentarnych mogą wpłynąć na zwiększenie zainteresowania polskiego rządu problematyką euroregionalną i rozwijaniem współpracy transgranicznej?
– Zaproponowany przez Komisję Europejską projekt rozporządzenia regulującego status prawny euroregionów (utworzenie Europejskich Ugrupowań Współpracy Transgranicznej) może stanowić narzędzie umożliwiające zarządzanie funduszami europejskimi w ramach Celu 3 „Europejska Współpraca Terytorialna”. W związku z tym, jednym z trzech kierunków działań, jakie wytyczył sobie Euroregion Silesia na lata 2005-2006 jest aktywny udział w rozwiązywaniu problemu osobowości prawnej euroregionów i w przygotowaniach do wdrażania programów współpracy transgranicznej na lata 2007–2013. Niestety po wynikach polskich wyborów parlamentarnych nie spodziewam się zbytniego zwiększenia zainteresowania polskiego rządu problematyką euroregionalną i rozwijaniem współpracy transgranicznej, gdyż eurosceptycyzm zwycięskiego ugrupowania nie będzie sprzyjał generowaniu proeuropejskich działan z władzy państwowej.
– Dziękuję za rozmowę.
|
 Euroregion Silesia powstał 20 września 1998 r. Stronę polską tworzy Stowarzyszenie Gmin Dorzecza Górnej Odry, natomiast czeską Euroregion Silesia-CZ. Strona polska to 19 gmin należących do powiatów – raciborskiego (gminy: Pietrowice Wielkie, Krzyżanowice, Krzanowice, Rudnik, Kornowac, Kuźnia Raciborska, Racibórz), rybnickiego (gmina Lyski), wodzisławskiego (gminy: Gorzyce, Wodzisław Śląski, Lubomia, Marklowice, Mszana, Pszów, Rydułtowy) w województwie śląskim oraz powiatu głubczyckiego (gminy: Głubczyce, Kietrz, Baborów, Branice) w województwie opolskim. Członkiem wspierającym jest Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej – Andrzej Markowiak. W skład czeskiej strony euroregionu wchodzą obecnie 63 gminy z 3 powiatów (okresów) – Opava, Bruntál i Novy Jičin i 3 członków wspierających: Uniwersytet Śląski w Opawie, Powiatowa Izba Gospodarcza w Opawie oraz Macierz Śląska w Opawie.
Na lata 2005-2006 Euroregion Silesia przyjął trzy główne kierunki działań, którymi są:
- Aktywny udział Euroregionu Silesia w procesie integracji europejskiej (w tym wszechstronne włączenie się euroregionu do działań na rzecz integracji europejskiej; realizacja, wdrażanie Programu Inicjatywy wspólnotowej INTERREG IIIA CZ-PL 2004-2006; rozwiązanie problemu przekraczania polsko-czeskiej granicy państwowej oraz powstanie multimedialnej obcojęzycznej prezentacji euroregionu)
- Aktywny udział Euroregionu Silesia przy rozwiązywaniu problemu osobowości prawnej euroregionów i w przygotowaniach do wdrażania programów współpracy transgranicznej na lata 2007–2013
- Rozszerzenie współpracy (w tym rozszerzenie współpracy: w ramach Euroregionu Sielsia; z krajem Morawskośląskim, wojwewództwami: śląskim i opolskim, przy realizacji współpracy transgranicznej i jej dalszym rozwoju oraz z innymi regionalnymi jednostakami administracji publicznej i euroregionami)
 W ramach celów statutowych edukacja europejska i regionalna ma charakter priorytetowy. Potrzeba koordynacji działań edukacyjnych po obu stronach granicy przyczyniła się do wydania w 2001 r. podręcznika do edukacji regionalnej. Podręcznik ten nosi tytuł „Wspólne raciborsko-opawskie dziedzictwo”, a jego autorami są pedagodzy z Raciborza i Opawy. Jego pierwsze wydanie szybko rozeszło się w środowiskach szkolnych oraz wśród miłośników przyrody, geografii, legend, historii, folkloru, sztuki i literatury po obu stronach granicy Euroregionu Silesia. Dlatego też w 2003 r., w ramach projektów dofinansowanych z programu Phare CBC edycja 2000, ukazało się drugie wydanie podręcznika – poprawione, rozszerzone z kolorowymi ilustracjami.
|
|
